حزب اعتدال و توسعه در آستانهی انتخابات مجلس ششم[1] در تاريخ 6/9/1378 با انتشار بيانيه اي، توسط برخي از مقامات ارشد دولتي عليالخصوص كارشناسان ارشد اقتصادي دولت هاشمي رفسنجاني، موجوديت خود را اعلام نمودند[2] و در تاريخ 28/7/1380 از وزارت كشور پروانهی فعاليت دريافت نمودند.[3] اعضاي هيئت موسس اين حزب عبارتند از:
مرتضي محمدخان (وزير اسبق امور اقتصادي و دارائي)، محمدباقر نوبخت (نمايندهي مردم رشت)، زهرا پيشگاميفرد، علي موسيالرضا (رئيس اسبق بيمهي ايران) سيدحامد زرهاني (معاونت وزارت آموزش و پرورش)، اكبر تركان (وزير اسبق دفاع و وزارت راه و ترابري)، مجيد قاسمي (رئيس اسبق بانك مركزي).[4]
برخي ديگر از اعضاي فعال اين حزب عبارتند از:
محمدجواد ايرواني (رئيس اسبق بانك مركزي)، محمدرضا نعمت زاده (وزير اسبق صنايع)، محمود واعظي (معاون اسبق اروپا- امريكاي وزارتخارجه)، فاطمه هاشمي بهرماني (مسئول بنياد خيريه بيماري هاي خاص)، حسين موسويان (سفير ايران در آلمان)، مشکینی، محمد اشرفي اصفهاني، مرتضي بانك، نهاونديان، ميرباقري و...[5]
بر اساس آخرین انتخابات صورت گرفته در کنگرهی سراسری این تشکل سیاسی، در حال حاضر اعضای شورای مرکزی این حزب به شرح ذیل میباشند: محمدباقر نوبخت، فاطمه هاشمی رفسنجانی، اکبر ترکان، محمود واعظی، محمدرضا نعمتزاده، مرتضی بانک، علیاکبر آقایی، محمدعلی نجفی، مرتضی محمدخان، مسعود شفیعی، حمید رضاییقلعه، محمدحسن تولایی، محمدعلی محمدی، خسرو رحمانی، عبدالغفار شجاع، صلاحالدین دلشاد، امیرعلی نعمتالهی، حسین محلوجی، ابوالقاسم بختیار، زهرا پیشگاهیفرد، مجید آخوندزاده، غلامعلی دهقان، نادر شیرکوند، محمدرضا شعبانی، محمد خدادادی، سیدنجیب حسینی، گرشاسب مددی، فیروز فاضلی، علی عبداللهزاده، اعظم ناصریپور، محمد دهستانی.
مرامنامهي حزب اعتدال و توسعه[6]
الف: مباني اعتقادي و فكري:
1. اعتقاد راسخ به قانون اساسي با عنايت به اصول خدامحوري و مردمسالاري.
2. اعتقاد بر مشي اعتدال در ابعاد سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي كشور.
ب: اهداف:
1- ايجاد بستري در جهت اعتلا بخشيدن به جنبه هاي سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جامعه.
2- بسترسازي در جهت مشاركت عمومي اقشار مختلف جامعه به منظور استيفاي حقوق سياسي، اجتماعي فرهنگي و اقتصادي خود و تعيين سرنوشت.
ج: سياست ها و خط مشي ها:
1- فرهنگي:
· پيروي از انديشه هاي پوياي بنيان گذار انقلاب اسلامي ايران حضرت امام خميني(ره).
· گسترش اخلاق و آموزه هاي ديني و تقويت عناصر و اجزاء فرهنگ ملي.
· تبيين و تكريم منزلت انساني و اجتماعي اهل فرهنگ و اصحاب قلم و هنر.
· تلاش در جهت ايجاد وحدت و وفاق ملي با محوريت فرهنگ ملي و بسترسازي در جهت رشد فرهنگ و ادبيات قومي اقوام مختلف ايران.
· تلاش در جهت رشد و توسعه نوآوري و خلاقيت در ابعاد علمي، فرهنگي و هنري جامعه.
2- اقتصادي:
· تلاش در جهت توسعهي اقتصادي غيردولتي و احترام به مالكيت هاي قانوني.
· تلاش در جهت ايجاد قانونمندي، به منظور پاسخ گويي رفتارهاي اقتصادي دولت.
· تلاش در جهت افزايش ثبات اقتصادي، با به كارگيري بهينهی منافع اقتصادي كشور و برقراري امنيت سرمايه گذاري.
· تلاش در جهت ايجاد اشتغال و جذب متخصصان و حفظ منزلت اجتماعي آن به منظور جلوگيري از فرار مغزها.
· تلاش در جهت كاهش فعاليت هاي تصدي گري دولت و افزايش فعاليت هاي مربوط به اعمال حاكميت.
· تلاش در جهت ايجاد رقابت و رفع انحصار در فعاليت هاي اقتصادي با حفظ حاكميت دولت در امر تولي گري در چهارچوب قانون اساسي.
· تلاش در جهت ارتقاء توان صادرات غيرنفتي، به منظور كسب جايگاه مناسب در بازارهاي جهاني.
· تلاش در جهت تحقق عدالت اقتصادي با تكيه بر رفاه عمومي و ايجاد عدالت اجتماعي.
3- سياسي:
· دفاع از حقوق سياسي مردم و آزادي هاي مطرح در قانون اساسي.
· ايجاد بستري مناسب در مشاركت پذيري مردم و ايجاد فضاي رقابتي در فعاليت هاي سياسي.
· تلاش در جهت تقويت وفاق ملي.
· تلاش در جهت نقش پيشرو و موثر در منطقه و كشورهي اسلامي و جهان سوم و بسط روابط همهجانبه و دوستانه با كشورهاي همسايه در چارچوب منافع ملي.
· تأكيد بر حضور فعال ايران در عرصهی جهاني و همكاري با سازمان هاي بينالمللي و احزاب و مجامع غيردولتي.
· ارتباط موثر و فعال با احزاب و مجامع سياسي بينالمللي و اسلامي در جهت معرفي جايگاه واقعي تمدن ايران اسلامي با حفظ منافع و مصالح ملي.
· مقابله با هرگونه انحصارگرايي و زورمداري سياسي.
4- اجتماعي:
· تبيين و ترويج و حقوق بشر اسلامي و رعايت آن در حضور آحاد جامعه.
· بسط آزادي هاي فردي و اجتماعي در چهارچوب قانون اساسي و از طريق احترام به انديشه و دفاع از آزادي هاي قلم و بيان.
· مشاركت فعال آحاد جامعه در عرصه هاي اجتماعي.
· تحكيم مباني خانواده و ارتقاء اصول اخلاقي حاكم بر آن.
· تقويت تشكل هاي اجتماعي و صنفي.
· حمايت از نخبگان و فرهنگيان جامعه فارغ از وابستگي هاي گروهي و سياسي.
· اصل تحمل و بردباري متقابل در تعاملات اجتماعي.
· لحاظ نمودن حقوق جوانان با رفع موانع تحصيلي، ورزشي، اشتغال، ازدواج، مسكن.
· تأكيد بر ترويج رفتار سياسي- اجتماعي، مبتني بر اخلاق اسلامي و پرهيز از هتك حرمت اشخاص و گروهها در برخوردهاي اجتماعي و سياسي.
· تلاش در جهت همگرايي اجتماعي بين طوايف و اقوام مختلف با محوريت فرهنگ ديني و ملي كشور.
5- سازمان و مديريت:
· اصلاح ساختار نظام اداري كشور با تكيه بر تقويت بخش دولت در امر اعمال حاكميت و سياستگذاري و كاهش فعاليت تصدي گري.
· اصل شايستهسالاري و انتخاب فرهيختگان.
· جايگزيني مديريت علمي با مديريت سنتي.
· اصل عدم تمركز و تقويت اختيارات مديران استاني و منطقه اي.
عملكرد و گرايش سياسي حزب حزب اعتدال و توسعه
حزب اعتدال و توسعه يك حزب ميانه رو و معتدل مي باشد. اين حزب از لحاظ سياسي و اقتصادي كاملا يك حزب با گرايش راست[7] بهشمار مي رود، اما كاملا مستقل از جناح راست سنتي، بهعبارت بهتر اين حزب يك راست ميانه رو و تا حدودي نزديك به راست مدرن [8]مي باشد، كه داراي ديدگاههاي نزديك به احزاب ديگر طيف جناح راست، مثل كارگزاران سازندگي[9] و چكاد آزادانديشان[10] مي باشد.[11]
حزب اعتدال و توسعه در انتخابات مجلس ششم با شعار، مي خواهيم شاد، سرافراز، مهربان، اميدوار و آرام زندگي كنيم. همچين شعار آرام در سايهی اعتدال سياسي، اميدوار در سايهی توسعهی پايدار، شاد در سايهی اقتدار ملي، مهربان در سايهی وفاق ملي وارد صحنهی انتخابات شد. اما فقط 4 نفر از ليست 26 نفري اين حزب از حوزهی انتخابيهی تهران كه متمايل به جناح چپ بودند توانستند آراء لازم براي ورود به مجلس را كسب كند. در اين ليست 26 نفرهی انتخاباتي، افراد منتسب به هر دو جناح چپ و راست حضور داشتند در ليست حوزهی انتخابيهی تهران از 26 نفر پيشنهادي اين حزب، 15 نفر از منتسبين معندل جناح راست سنتي، 12 نفر مشترك با ليست حزب كارگزاران سازندگي (بعضا با جناح راست سنتي و حزب اسلامي كار مشترك هستند) و 3 نفر از حزب اسلامي كار (چپ) و 2 نفر از اعضاي خود اين گروه به چشم مي خورد كه در اين ليست بهخوبي گرايش هاي سياسي اين حزب به جناح راست اعم از راست سنتي و راست مدرن مشخص است.[12]
بيشتر فعاليت اين حزب در تهران متمركز است. اين حزب تاكنون نشريهی رسمي بهعنوان ارگان حزب منتشر ننموده است، اما روزنامه هاي داراي گرايش راست مدرن و راست معتدل ديدگاههاي اين حزب را تاكنون منتشر ساخته اند از جمله روزنامه هاي ايران و انتخاب[13] و همچنین سایت خبری آفتاب www.aftabnews.com دیدگاهها و نظریات این حزب را منعکس میکند.
حزب اعتدال و توسعه در انتخابات ریاست جمهوری دورهی نهم از هاشمی رفسنجانی، و در دورهی دهم از میرحسین موسوی حمایت نمود اما پس از حوادث بعد از انتخابات، دفتر مرکزیاش را تعطیل نمود و جلسات شورای مرکزی آن برگزار نشد.
ديدگاهها و مواضع اقتصادي حزب اعتدال و توسعه
اين حزب چون ديگر احزاب جناح راست سنتي و مدرن داراي ديدگاههاي راست اقتصادي از جمله اعتقاد به بازار آزاد، خصوصي سازي، پيوستن به مجامع اقتصادي جهاني، توليدمحوري و كوچك كردن دولت و حذف دخالت هاي بي مورد دولت در اموار اقتصادي مي باشد.[14]
در بيانيهی اعلام موجوديت اين حزب در مورد مسائل اقتصادي چنين آمده است: «با تكيه بر مواهب الهي و ظريفت هاي موجود كشور، مهيا كردن بسترهاي مناسب براي سرمايه گذاري، حفظ امنيت سرمايه و سرمايه گذار، توسعهی اقتصادي مردم گرا و جوانمحور به بسط منابع توليد اقتصادي ياري مي رساند و كاهش بيكاري را به دنبال خواهد داشت اين عمل تحول اقتصادي و استقلال ملي را از شعار بهعمل تبديل خواهد كرد و از تصدي گري دولت مي كاهد و بخش خصوصي را پر نشاط خواهد كرد.»[15]
مجيد قاسمي از اعضاي برجستهی اين حزب در مورد مسائل اقتصادي معتقد است: «حزب اعتدال و توسعه ضمن پيگيري تحقق پايدار، اصلاحات اقتصادي را در الويت برنامه هاي خود قرار داده است. حمايت از سرمايه گذاري بخش خصوصي براي سرمايه گذاري وسيع به ويژه در حلقه هاي مفقودهي اقتصاد كشور و تأمين اشتغال جوانان و حمايت از توليد ملي به اصلاح ساختار توليد، ارتقاي دانش و فن آوري، واگذاري واحدهاي موجود به مردم، حمايت از صادرات كالا و خدمات مهندسي براي دستيابي به موازنهي تجاري بدون وابستگي به نفت و تنظيم نرخ ارز براي پشتيباني از اين سياست ها از جمله اقدامات اساسي بخش توليد براي خروج از ركود فعلي مي باشد...»[16]
برخي ديگر از مواضع اقتصادي اين حزب در بيانيه اي با عنوان اصلاحات به شرح زير تبيين گرديده است:
«كاهش حجم دولت از طريق كاهش تصدي گري آن و واگذاري فعاليت هاي اجرايي كشور به بخش خصوصي، يك راهبرد اجتناب ناپذير در اصلاحات اداري است. تامين اجتماعي همگاني و بازنگري در نظام تأمين اجتماعي كشور، مهم تلقي نمودن اصل بيست و هشتم قانون اساسي كه زمينهي كارآفريني را برعهده دولت قرار داده...»[17]
ديدگاهها و مواضع فرهنگي حزب اعتدال و توسعه
اين حزب معتقد به آزادي بيان در عرصهی فرهنگي و اعمال كنترل متعادل دولت در اين زمينه است. در بيانيهی اعلام موجوديت حزب بر موارد زير تأكيد شده است:
1. تلاش در جهت تقويت و تحكيم اخلاق خانواده بهعنوان نخستين نهاد اجتماعي.
2. تقويت نقش زنان، اين نيروي كارآمد در عرصه هاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي.
3. حمايت از حقوق جوانان و پياده سازي طرح هاي كاربردي در جهت رفع موانع شغلي، ورزشي، تحصيلي و ازدواج و مسكن جوانان.[18]
برخي ديگر از ديدگاههاي فرهنگي اين حزب در بيانيه اي با عنوان اصلاحات به شرح زير آمده است:
1. پالايش دروني و اصلاح دائمي از جمله ويژگي هايي است كه هم در مفاهيم اسلامي تحت عنوان امر به معروف و نهي از منكر و هم در مباني نظام جمهوري اسلامي در قالب اصل هشتم قانون اساسي بهدقت مورد توجه واقع شده و مطبوعات يكي از كارآمدترين ابزارهاي نوين براي انجام اين مهم است.
2. اصلاحات فرهنگي از دو بعد قابل توجه و تأمل است نخست از بُعد تطبيق دائمي مظاهر زندگي نوين با مباني اعتقادات اسلامي و ساختارهاي فرهنگي ملي و دوم از بُعد سطحسازي فرهنگ به ابزارهاي نوين اشاعهی آن مانند رسانه هاي جمعي.
3. بازنگري در نظام آموزش و تطبيق آن با نيازهاي عمومي كشور، علاوهبر جلوگيري از بحران هاي اجتماعي، با فراهم نمودن نرم افزار مورد نياز جامعه، به بالندگي و پويايي نظام كمك هاي شايان توجهي خواهد نمود.[19]
ديدگاهها و مواضع سياسيي حزب اعتدال و توسعه
حزب اعتدال و توسعه يك حزب راست ميانه رو است از اين رو مي توان مهمترين ديدگاههاي سياسي اين حزب را احترام به نهادهاي قانوني و شرعي نظام چون ولايت فقيه و رهبري و اعتقاد به ايجاد بك نوع فضاي متكثر سياسي در كشور به دور از جنجال و خشونت و ايجاد رقابت سالم بين گروههاي سياسي در فضاي آرام بهمنظور رشد و توسعه اقتصادي دانست.[20]
در بيانيهي اعلام موجوديت حزب ديدگاههاي سياسي اينطور بيان شده است:
1. استقلال سياسي، حاكميت ملي، تماميت ارضي، رشد و توسعهی كشور و وفاق ملي و اعتدال همه جانبه را سرلوحه برنامه هاي خود قرار داده.
2. در سياست خارجي، بر همكاريهاي سازندهی بينالمللي، حضور فعال ايرن در عرصهی جهاني و همكاري با سازمانهاي منطقه اي و بينالمللي تاكيد دارد و به سهم خود ارتباط و گفتگو با احزاب و مجامع سياسي و بينالمللي را در جهت معرفي جايگاه واقعي ملت ايران دنبال خواهد كرد.
3. پرهيز از هرگونه تندروي براي دستيابي به هدفهاي توسعهی سياسي.[21]
در بيانيه اي با عنوان اصلاحات، حزب بر موارد زير تأكيد مي كند:
1- حزب از همه دعوت مي نمايد تا با گردآوري و تبیين راهبردهاي سازنندهی همكاري ميان همهی ملل و تمدن ها، براي هموار شدن مسير تحقق عدالت جهاني و توسعه انساني بكوشند.
2- حزب با تأكيد بر اصل بيست و ششم قانون اساسي، احزاب را ابزار كارآمدي براي ارتقاء توقعات پراكندهی فردي به خواسته هاي هدفمند جمعي و بهبود نظام پاسخگويي دولت به اقشار ذينفع ملت شمرده و شكل گيري نهادهاي سياسي مردم را بهعنوان اولويت حقيقي در توسعهي سياسي قلمداد مي نمايد.
3- انجام اصلاحات در قوهی قضائيه در جهت احقاق هر چه بهتر و سريعتر حقوق آحاد مردم.
4- تقويت و تشديد نظارت بر عملكرد كارگزاران نظام در ايفاي مسئوليتهايشان.[22]
[1] . رك. فوزي، يحيي؛ تحولات سياسي احتماعي ايران بعد از انقلاب اسلامي ايران، تهران، موسسهی چاپ نشر عروج، 1384، چاپ اول، جلد دوم، صص 331- 324 و نيز شادلو، عباس؛ تكثرگرايي در جريان اسلامي، تهران، وزرا، 1386، چاپ اول، ص 552.
[2] . روزنامه ايران، 7/9/1378.
[3] . دارابي، علي؛ جريانشناسي سیاسی در ايران، تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشهی اسلامي، 1388، چاپ چهارم، ص 622.
[4] . دارابي، علي؛ سياستمداران اهل فيضيه بررسي و نقد پيشينه و عملكرد جامعهی روحانيت مبارز، تهران، سياست، 1379، چاپ اول، صص 299- 202.
[5] . شادلو، عباس؛ اطلاعاتي دربارهی احزاب و جناح هاي سياسي ايران امروز، تهران، گستره، 1379، چاپ اول، ص 523.
[7] . رك. ظريفي نيا، حميدرضا؛ كالبدشكافي جناح هاي سياسي ايران، تهران، آزادي انديشه، 1378، چاپ اول، صص 101- 83 و نيز دارابي، علي؛ جريانشناسي سیاسی در ايران، پيشين، صص 130- 122.
[8] . رك. ظريفي نيا، حميدرضا؛ پيشين، صص 112- 102.
[9] . رك. مرتجي، حجت؛ جناح هاي سياسي در ايران امروز، تهران، نقش و نگار، 1378، چاپ پنجم، صص 43- 39 و نيز نوذري، عزتالله؛ تاريخ احزاب سياسي در ايران، شيراز، نويد شيراز، 1380، چاپ اول، صص 290- 277 و نيز مظفري، آيت؛ جريانشناسي سياسي ايران معاصر، قم، زمزم هدايت، 1387، چاپ سوم، ص 141.
[10] . رك. شادلو، عباس؛ پيشين، صص 374- 357.
[15] . روزنامه ايران، 7/9/78.
[16] . شادلو، عباس؛ پيشين، ص 535.
[17] . بيانيهی اصلاحات حزب اعتدال و توسعه، 5/6/79.
[18] . روزنامه ايران، 7/9/78.
[19] . بيانيهی اصلاحات حزب اعتدال و توسعه، 5/6/79.
[20] . شادلو، عباس؛ پیشین، ص 529.
[21] . روزنامه ايران، 7/9/78.
[22] . بيانيهی اصلاحات حزب اعتدال و توسعه، 5/6/79.
برچسب:
نویسنده: ستار رجبی تربه بر
تاريخ: سه
شنبه
20 بهمن
1394 ساعت: 21:41