پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران با تأكيد اعتقاد امام خميني (ره) بر لزوم وحدت امت اسلامي و سازماندهي نيروهاي مسلمان و وفادار به انقلاب موجب بروز انديشۀ تشكيل حزب مستقلي شد. از اين رو، افرادي مانند شهيد بهشتي آيت الله خامنه اي، آيت الله موسوي اردبيلي،حجت الاسلام والمسلمین هاشمي رفسنجاني و شهيد باهنر در سال 1358 ه.ش حزب جمهوري اسلامي را به دبير كلي شهيد بهشتي تأسيس كردند.(1)
حزب جمهوري اسلامي داراي ساختاري علني بود و اركان تشكيلاتي آن عبارت بودند از: عضو، حوزه شورا (بخش، ناحيه، شهرستان و استان) شوراي داوري، شوراي فقها، هيأت اجرايي و شوراي مركزي.
تأييد امام خميني (ره) و حضور تعدادي از مسؤولان ارشد نظام در اين حزب، در استقبال و جذب افكار عمومي نقش عمده اي ايفا كرد و به همين جهت اين حزب به سرعت گسترش پيدا كرد. (2) و نامزدهاي آن توانستند در سه دوره از چهار دورۀ رياست جمهوري، پيروز شوند.
علل انحلال
افزوني بر اين كه عده اي اين حزب را منتسب به گروه خاصّ (روحانيون) و عده اي ديگر هم آن را حزب رئيس جمهور، نخست وزير و رئيس مجلس مي دانستند. علل ديگري در انحلال آن دخيل بود.
علل دروني حزبي
1- عدم سازماندهي به دليل گستردگي بي رويه دفاتر و افزايش نيروها؛
2- حجم زياد كارها و مسؤوليت هاي رهبران آن؛
3- عدم دقت در عضوگيري، و هزينه هاي زياد.(3)
علل بروني حزبي
نارضايتي امام خميني (ره) از گسترش تشكيلات حزب در سراسر كشور و حزبي شدن ائمه جمعه و جماعات و نيز بعضي رفتارهاي حزب كه سبب تفرقه بين نيروهاي معتقد به اسلام فقاهتي مي شد.(4)
علاوه بر اين، مشكلات اقتصادي اجتماعي به وجود آمده در كشور، باعث شد كه در حزب سه ديدگاه چپ، راست و ميانه شكل بگيرد. در نتيجه، در تاريخ يازده خرداد 1366 ه.ش آيت الله خامنه اي و حجت الاسلام والمسلمین هاشمي رفسنجاني طي نامه اي به امام امت (ره)، خواستار توقّف فعاليت هاي آن شدند. ايشان نيز با اين درخواست موافقت نمود. (برگرفته از کتاب جریان شناسی، مهدی نظرپور و لطفعلی لطیفی)
منابع:
1-كالبد شكافي جناح هاي سياسي ايران، ص 63.
2-گونه شناسي بحران ها و راهبردهاي مقابله با آن، ص 119.
3-كالبد شكافي، جناح هاي سياسي ايران، ص 64.
4-همان، ص 122.
برچسب:
نویسنده: ستار رجبی تربه بر
تاريخ: سه
شنبه
20 بهمن
1394 ساعت: 21:40