غرب آسيا از دیرباز با برخورداري از منابع انرژي و موقعيت استراتژيك همواره از محورهاي اصلي تحولات جهاني بوده است. اما این توجه به جای ایجاد فضای مثبت بيشتر نتايج منفي براي اين منطقه داشته و فضايي از بحران و ناامني و در نهايت تقلاي نظام سلطه براي استعمار و استثمار آن را ايجاد كرده است.
اما در همین زمینه باید گفت کشورهای خارج از منطقه نیز نگاهی به منابع این منطقه داشته اند. در این بین آمريكايي ها همواره برآن بوده اند تا ساختاري امنيتي را در غرب آسيا ايجاد کنند كه تامين كننده منافع آنها از جمله ثبات و امنيت براي انتقال منابع انرژي به غرب و نيز جلوگيري از ظهور قيام هاي مردمي و انقلابي عليه نظام هاي دست نشانده غرب، استعمار نظام سلطه و رژيم صهيونيستي باشد. در اين ميان عربستان كه از ثروت بادآورده نفت برخوردار بوده، همواره در اين تصور بوده كه مي تواند خادم منافع غرب باشد. به عبارتي سران وهابي سعودي كه ادعاي خام الحرمين شرفين را بر خود گذاشته و پشت نقاب محور اهل سنت بودن پنهان شده اند، همواره بر آن بوده اند تا خود را كانون خدمت به غرب معرفي نمايند تا به زعم خود موقعيتي منطقه اي به دست آورند.
بر اين اساس از محورهاي طراحي سعودي را كه البته با مشورت آمريكا و انگليس صورت مي گيرد، تشكيل ائتلاف هاي منطقه اي به نام تامين كنندگان امنيت منطقه تشكيل مي دهد.
سعودي و روياهاي بي انتها
سعودي بر اساس توهمات خود كه نشات گرفته از درآمدهاي سرشار نفتي و پشتگرمي به غرب بوده چند دهه است كه داعيه دار تشكيل ائتلاف است بگونه اي كه مي توان گفت بخش عمده اي از عمر سران سعودي صرف طراحي و پيگيري واژه ائتلاف صرف شده است.
از قديمي ترين ائتلاف هاي مذكور شوراي همكاري خليج فارس متشكل از عربستان، بحرين، امارات، قطر، عمان و كويت است كه به ادعاي بانيانش نزديك به 4 دهه حيات دهد. كارنامه اين ائتلاف كه سعودي و غرب آن را براي مقابله با جايگاه منطقه اي ايران ايجاد و در طول 8 سال جنگ تحميلي كمك هاي گسترده اي به رژيم بعث عراق براي نابودي ايران و ايراني داشت، نشان مي دهد كه اين ائتلاف حتي توان داشتن پول واحد را نيز ندارد چه رسد به اقدام واحد نظامي چنانكه برخي از اعضا نظير عمان به هيچ عنوان تحت نظر عربستان قرار نگرفته و عملا جنگ قدرت در اين ائتلاف به شدت موج مي زند. بررسي ريشه اي روابط اعضا شورا نشان مي دهد كه آنها در حوزه مرزي اختلافات شديدي دارند و بعضا به چالشهاي ديپلماتيك ميان آنان مبدل شده است.
در سال 2000 عربستان طرح به اصطلاح صلح خاورميانه موسوم به طرح ملك عبدالله را براي حل بحران فلسطين ارائه كرد. سعودي ادعا داشت كه توانسته ائتلافي از كشورهاي غربي و عربي براي تحقق طرح صلح در برابر تشكيل دهد. اكنون 15 سال از آن ادعا مي گذرد و حتي يك گام هم براي تحقق اين ادعا برداشته نشده و تشكيل ائتلاف به اصطلاح حل مسئله فلسطين، داغي ديگر بود كه بر دل سران سعودي ماند.
عربستان پس از اوج گيري بيداري اسلامي در سال 2011 ادعاي اتحاديه همكاري خليج فارس را مطرح كرد كه اردن، مراكش و مصر را به تركيب شوراي همكاري خليج فارس اضافه مي كرد. كارنامه اين ائتلاف نيز نشان مي دهد كه هرگز تشكيل نگرديده و صرفا در حد حرف باقي ماند. اين اتحاديه روي كاغذ نيست شكل نگرفت و در حد گفتار باقي ماند كه شكستي سخت براي روياهاي سعودي بود.
عربستان در راستاي روياهاي ائتلافي خود طرح نظامي سپر جزيره برگرفته از نيروهاي نظامي شوراي همكاري خليج فارس را نيز تشكيل داد كه آن نيز نتوانسته خواست سعودي و اربابانش را فراهم سازد چنانكه در طول 5 سال اخير در بحرين در حال كشتار مردم هستند اما نتوانسته اند اين حركت مردمي را متوقف سازند.
در سال 2011 پس از آغاز دگرگوني هاي شمال آفريقا و غرب آسيا سعودي بر اين تصور بود كه با سرنگوني قذافي در ليبي و نيز حذف سوريه از اتحاديه عرب و با توجه به سرنگون شدن مبارك و بن علي در مصر و تونس، مي تواند تنها محور اتحاديه عرب باشد و آن را به ائتلافي سعودي مبدل سازد. اكنون پس از 5 سال شواهد نشان مي دهد اين رويا نيز محقق نشد كه عدم همراهي اتحاديه عرب با جنگ افروزي هاي سعودي در منطقه سندي بر اين مهم است.
گام ديگر ائتلاف روياي ائتلافي سعودي را در طول 10 ماه اخير مي توان مشاهده كرد. سعودي با ادعاي اينكه توانسته ائتلافي از 10 كشور را تشكيل دهد تجاوز به يمن را اجرا كرد. به رغم بهره گيري اين ائتلاف ادعايي از تمام سلاح هاي ممنوعه و پيشرفته ترين تجهيزات نظامي عملا طرح عربستان در برابر مقاومت يمني ها ناكام مانده در حالي كه ائتلاف ادعايي سعودي نيز از هم پاشيده است. خروج كشورهايي مانند مصر از ائتلاف و رويكرد اجباري سعودي به جذب مزدور از آمريكاي لاتين از جمله بلك واترها كه مجموعه اي از جنايت كاران هستند سندي بر اين شكست است. اسناد نشان مي دهد كه عربستان براي جذب متحد دهها ميليارد دلار رشوه داده است كه از آن جمله رشوه به سران سودان، مراكش و برخي ديگر از كشورهاي آفريقايي براي مشاركت در كشتار مردم يمن است.
نكته بسيار قابل توجه آنكه عربستان در حالي در ايجاد و حفظ ائتلاف ها شكست خورده كه در رويا پردازي جديد الجبير وزير خارجه بي تجربه و خام سعودي از تشكيل ائتلاف به اصطلاح اسلامي مبارزه با تروريسم با حضور 34 كشور اسلامي و دهها حامي غير اسلامي خبر داد. ائتلافي كه البته از همان ساعت اوليه اعلام موجوديتش تخيلي بودنش بر همگان آشكار شد چرا كه بسياري از كشورهايي كه نام آنها در ليست عربستان عنوان گرديد اين همگرايي را تكذيب و خواستار پاسخگويي سعودي شدند كه از آن جمله پاكستان و لبنان متحدان سنتي عربستان را مي توان نام برد.
بسياري از كشورها اعلام كردند حاضر نيستند در كنار عربستاني قرار گيرند كه جز كشتار و جنايت و ايجاد شكاف در جهان اسلام كاركرد ديگري نداشته است.
مجموع روياهاي سعودي در داشتن ائتلافي كه بتواند تصميم گير آن باشد در حالي به سرانجام نرسيده كه سران ناپخته اين رژيم در نهايت به ائتلافي جديد روي آورده اند و آن دلبستن به كشورهاي كوچك و بدون اراده براي همراهي با مواضع ضد ايراني سعودي است. پس از اعلام اجراي حكم اعدام شيخ نمر عالم برجسته جهان اسلام كه نقشي موثر در تقريب امت هاي مسلمان داشته و قليان احساسات در ميان امت ها مسلمان از جمله ملت بزرگ ايران، عربستان طرح ادعاهاي واهي و حتي قطع روابط ديپلماتيك با جمهوري اسلامي را در پيش گرفت و سعي كرد روياي خود براي داشتن حداقل ائتلافي كوچك از متحدان را در اين عرصه محقق سازد كه تحريك كشورهايي مانند قطر، كويت، امارات و بحرين به موضع گيري عليه ايران در اين چارچوب بوده است. نكته مهم آنكه عربستان پس از مدت كوتاهي متوجه شد كه سياست هاي ضد ايراني اش خريداري ندارد و حتي متحدان غربي اش هم در كنارش قرار نمي گيرند لذا دل بسته كشورهاي مانند كومور، جيبوتي، سومالي و سوداني شد كه هيچ جايگاهي در معادلات جهان ندارند و صرفا دلخوشي عربستان براي داشتن چند متحد را محقق مي سازند آن هم در ازاي دريافت رشوه هايي كه عربستان براي جلب رضايت آنها پرداخته است.سعودي كه زماني ادعاي توان آوردن تمام كشورهاي عربي به زير پرچم خود را داشت امروز چنان روياهايش فنا شده اند كه دلخوش به ائتلافي كوچك از چند كشور سست عنصر شده كه در ازاي دريافت پول سخناني در ظاهر به نفع عربستان مطرح مي سازند در حالي كه سابقه اين كشورها نشان مي دهد آنها در نهايت راه خيانت به سعودي را در پيش مي گيرند و حسرت داشتن ائتلافي همسو با خواسته هاي سعودي بر دل سران اين رژيم خواهد ماند.
جان كلام
بررسي كارنامه سعودي نشان مي دهد كه اين كشور علاقه بسياري دارد تا خود را محور معادلات منطقه و تصميم گير براي ديگران معرفي نمايد لذا به تشكيل ائتلاف هاي متعدد روي آورده و هزينه هاي بسياري براي روياهايش پرداخته كه هرگز نيز نتيجه نداده است جالب توجه آنكه سعودي حتي رويايش را در ايجاد گروه هاي تروريستي در عراق و سوريه نيز پيگيري كرده كه البته در آن حوزه نيز گروه هاي مذكور صرفا دلبسته پول هاي سعودي بوده اند و پس از مدتي خودمختار شده و از اجراي طرح هاي اين رژيم خودداري كرده اند كه رسوايي بزرگي براي سعودي شده است. آنچه اكنون براي جهانيان آشكارتر شده آن است كه سعودي تحقق روياي داشتن ائتلافي همسو با خواسته هايش را هرگز نخواهد ديد و در نهايت گزينه اي جز كنار نهادن توهم قدرت برتر بودن و توان به زير سلطه درآوردن كشورهاي ديگر براي رسيدن به اهداف جاه طلبانه اش را بايد به ورطه فراموشي بسپارد.
برچسب:
نویسنده: ستار رجبی تربه بر
تاريخ: چهارشنبه
23 دی
1394 ساعت: 20:18